ျမန္မာႏူိင္ငံတြင္ ဘဏ္လုပ္ငန္းကုိ ပထမ ဦးဆုံးစတင္လုပ္ ကုိင္သူ ၁၉၀၀ ျပည္႔ႏွစ္ ၀န္းက်င္ကပင္ အိႏၵိယ
ူယူပီးေငြ သိန္းတ၇ာခန္႔ ၇င္းႏွီးျမဳပ္ႏွံထား သည္႔ `ဦး၇ဲေက်ာ္သူ အင္ ကုမၸဏီ လီမိတက္ ´ လုပ္ငန္းကုိတည္
ေထာင္ခဲ႔ သူ၊ သူ႔ေခတ္ သူ႔အခါက ၇ခုိင္ျပည္နယ္ တြင္ အခ်မ္းသာဆုံး လုပ္ငန္းရွင္၊ သူ႔လက္ႏွင္႔ ထိသမွ် ေငြျဖစ္
မည္ဟု တင္စားေျပာခံ၇သူ၊ အိႏၵိယ အစုိး၇ကပင္ ဖိတ္ၾကား၍ သူေဌးဘြဲ႔ ႏွင္႔ က်က္သေ၇ေဆာင္ ေ၇ႊစလြယ္
ခ်ီးျမွင္႔ ခံ၇သူျဖစ္သည္။
ေက်ာင္းပညာမ၇ွိေသာ္လည္း ထူးျခားေသာ ဇြဲလုံလ ၀ီ၇ိယ တီထြင္ညာဏ္ႏွင္႔ ျပည္႔စုံ၍ ေလွထုိးသား ဘ၀မွ
စီးပြားေ၇း လုပ္ငန္း၇ွင္ ျဖစ္လာသူ ၊ သူေဌးျဖစ္လာေသာ္လည္း ဘ၀မေမ႔ဘဲ ေလွထုိးသား ဘ၀ကအသုံးျပဴခဲ႔
သည္႔ ေလွာ္တက္ကုိ ေ၇ႊခ်လ်က္ အိမ္တြင္ခ်ိတ္ဆြဲထားသူ ၊ ထူးျခားမူတ၇ပ္မွာ အမ်ားအက်ဴိးအတြက္
ေန႔စဥ္ နံနက္ ၄ နာ၇ီ အိပ္၇ာမွထကာ လက္ဆြဲမီးအိပ္ကုိင္ ကုလားတပည္႔ ကေလးႏွင္႔ အတူျမဴိ႔ကုိလွည္႔၍
`အ၇ပ္သားတုိ႔၊ ၇ြာသားတုိ႔ ၊ ထၾကေလာ႔၊ေ၇ထဲတြင္ ေငြေတြေမ်ာေနသည္၊ ဆယ္ယူၾကေလာ႔ ၊ အလုပ္လုပ္
၇န္ ေဆာ္ဩေလ႔ ၇ွိသူ´ စသည္႔ ေကာင္းသတင္းအဖုံဖုံႏွင္႔ ျပည္စုံေသာ စြန္႔စားတီထြင္ စီးပြားေ၇းလုပ္ငန္း ၇ွင္ တစ္ဦးျဖစ္သည္။။။။
![]() |
| ဘဏ္သူေဌးဦးရဲေက်ာ္သူ(၁၈၃၃-၁၉၁၀) |
( ၁၈၃၃ ) ခုႏွစ္ ၊ ဒီဇင္ဘာ ၅ ၇က္ေန႔ ၌ယခု ဘဂၤလားေဒ႔၇ွ္ ႏူိင္ငံ ပင္း၀ါျမဴိ႔ အနီး ပဲတလီ ေက်း၇ြာ၌ ဖြားသည္၊၊ အဖမွာ ၇ခုိင္တုိင္း၇င္းသား ဦးဒုိးေအာက္ၾကြယ္ျဖစ္၍ ညီအစ္ကုိ ၄ ဦးတြင္ တတိယေျမာက္ျဖစ္သည္။။အစ္ကုိ ၇ဲေဘာ္သြယ္ ၊ ၇ဲျမသြယ္၊ ႏွင္႔ ညီမွာ ၇ဲေအာင္၇ွီ ျဖစ္သည္၊၊။
အ၇ြယ္ေ၇ာက္လွ်င္ ညီအစ္ကုိ ႏွစ္ဦး မိမိတုိ႔ ၏ဇာတိ ၇ခုိင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြျမဴိ႔ သုိ႔ အလုပ္၇ွာ၇န္ ျပန္လာၾက
သည္၊။ မၾကာမီ အစ္ကုိျဖစ္သူမွာ မိဘမ်ားထံျပန္သြား၍ တစ္ဦးတည္း စစ္ေတြ၌ ၾကဴံ၇ာအလုပ္ကုိ လုပ္ကုိင္ခဲ႔သည္၊။ ပထမ ဦးဆုံးစစ္ေတြျမဴိ႔ ကန္ဒကာ သူေဌးၾကီး ဦးသံျခြီ ၏ ကုန္ေ၇ာင္းေလွ တြင္ေလွထုိးသားအျဖစ္ စတင္လုပ္ကုိင္ခဲ႔ သည္။ အလုပ္ကုိ ေန႔ညမေ၇ြး အခ်ိန္ျပည္႔ လုပ္ကုိင္သည္။။။အလုပ္ကုိ ရုိးရုိးသားသား ႏွင္႔ ၾကိဴးစားရုံမွ်မက ၀ီရီယရွိမူ အေျမာ္အျမင္ရွိမူ တုိ႔ေၾကာင္႔ ေလွထုိးသား ေမာင္၇ဲ ေက်ာ္သူကုိ သူေဌးၾကီး ဦးသံေျခီြ က သမီးျဖစ္သူ မသံဒါျဖဴ ႏွင္႔ လက္ထက္ေပးခဲ႔ သည္၊၊။။
လက္ထက္ပြဲ ျပီးေနာက္၇၇ွိေသာ မဂၤလာလက္ဖြဲ႔ ၇တနာ ေ၇ႊေငြမ်ားကုိ ေယာကၡမ ၏အလုပ္တြင္ ၇ွယ္ယာအျဖစ္ ျပန္လည္အပ္ႏွံ ၍ စီးပြားေ၇းကုိ ေဇာက္ခ်လုပ္ကုိင္ခဲ႔ သည္၊။သစ္လုပ္ငန္း၊ အေ၇ွ႔ ပါကစၥတန္
( ယခု ဘဂၤလားေဒ႔၇ွ္ ) မွ ေဆး၇ြက္ေ၇ာင္း၀ယ္ေ၇းလုပ္ငန္း ၊ ပင္လယ္ကူး ေလွသဗၺန္မ်ားမွ ျမစ္သဲ၇ွင္ ၀ယ္
ယူမူ လုပ္ငနး္၊ စစ္ေတြျမဴိ႔ အနီး ေျမ၇ုိင္းမ်ား ၀ယ္ယူျမဴပ္ႏွံမူ လုပ္ငန္း၊ ေျမဌားလုပ္ငန္း၊ ဆန္စပါးေ၇ာင္း၀ယ္ေ၇း၊ ဗ်ဴိင္းေတာင္ ၊ဗ်ဴိင္းေမြး ေ၇ာင္း၀ယ္ေ၇းလုပ္ငန္း စသည္႔ စီးပြားေ၇းလုပ္ငန္းမ်ဴိးစုံ လုပ္ကိုင္ခဲ႔ ၇ာ ထုိေခတ္ထုိအခါက ၇ခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြျမဳိ႔ ၌ အခ်မ္းသာဆုံး လုပ္ငန္း၇ွင္တစ္ဦး ျဖစ္ခဲ႔သည္၊၊၊
ဦးရဲေက်ာ္သူ သည္ ေအာက္ေျခမွ တက္လာသူ ဘ၀နာခဲ႔သူပီပီ ဆင္း၇ဲသား ေတာင္သူလယ္သမား မ်ားအေပၚ စာနာမူ၇ွိသည္၊၊ဆန္စပါးေ၇ာင္း၀ယ္ေ၇းလုပ္ငန္းတြင္ မုိးဘ၇ားသား စတီးဘ၇ားသား ဘလုတ္ဘ၇ားသား စသည္႔ ႏူိင္ငံျခားသား ကုမၸဏီမ်ား ၏ေစ်းႏွိမ္မူ ကုိနည္းမ်ဴိးစုံ ႏွင္႔ ကာကြယ္၍ ၇ခုိင္ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား မနစ္နာေစ၇န္ စပါးေစ်းကုိ ပုိမုိေပးခဲ႔သည္၊။။
ဦးရဲေက်ာ္သူ ၏ စီးပြားေ၇းလုပ္ငန္းမ်ားအနက္ စစ္ေတြျမဴိ႔ ၌ဖြင္႔လွစ္ခဲ႔သည္႔` ဦးရဲေက်ာ္သူ အင္ ကုမၸဏီ လီမီတက္´ လုပ္ငန္းသည္အထင္၇ွားဆုံးျဖစ္သည္၊။ဤလုပ္ငန္းတြင္ ကုမၸဏီရွယ္ယာပုိင္ဆုိင္သူမ်ားထံမွ အပ္ေငြႏွင္႔ ထုတ္ေငြမ်ားကုိ ခ်က္လက္မွတ္စနစ္ သဳံး၍ ေငြေခ်းျခင္း၊ ေရႊေပါင္၊ ေျမေပါင္၊ လက္ခံျခင္းတုိ႔ကုိ ေဆာင္၇ြက္ေသာေၾကာင္႔ ျမန္မာႏူိင္ငံတြင္ ပထမဦးုဆံုး ဘဏ္လုပ္ငန္းရွင္ဟု သတ္မွတ္ၾကသည္။။ထုိဘဏ္လုပ္ငနး္သည္ ( ၁၉၁၀ ) ျပည္႔ႏွစ္ ၀န္းက်င္တြင္ ၇င္းႏွီးျမဳပ္ႏွံ မူရူပီးေငြ သိန္းတစ္၇ာ ေက်ာ္ရွိသည္။။။
ဦးရဲေက်ာ္သူ ကြယ္လြန္ျပီးေနာက္ သတၱမေျမာက္ သားျဖစ္သူ ဦးေ၇ႊသာ သည္ ( ၁၉၂၄ ) ခုႏွစ္ ၀န္းက်င္တြင္ တ၇ား၀င္ ဘဏ္အျဖစ္စနစ္တက် တည္ေထာင္၍ေဆာင္၇ြက္ခဲ႔ သည္၊။ယင္းဘဏ္မွ `မသံဒါျဖဴ အင္ ကုမၸဏီ လီမီတက္ ကုိ´ ခြဲျခားတည္ေထ ာင္၍ အိမ္ဌားခ ။ေျမဌားခ၊ ေကာက္ခံသည္႔ လုပ္ငန္းမ်ားကုိလုပ္ေဆာင္ခဲ႔သည္၊၊၊။
ဦးရဲ ေက်ာ္သူ၏ ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာမူ ဂုဏ္သတင္းေၾကာင္႔ အိႏၵိယ အစုိး၇ ကဖိတ္ၾကား၍ အိႏၵိယသူေဌးမ်ားကုိ ခ်ီးျမွင္႔သည္႔ သူေဌးဘြဲ ႏွင္႔ က်က္သေ၇ေဆာင္ေရႊစလြယ္၇ တံဆိပ္ခ်ီးျမွင္႔ ခဲ႔သည္၊။ျဗိတိသွ်ျမန္မာျပည္ ေကာင္မရွင္နာ ၏အၾကံေပးဘုတ္အဖြဲ႔ ၀င္အျဖစ္လည္းပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ႔၇သည္။။။
စီးပြားေ၇းေအာင္ျမင္လာသည္႔ႏွင္႔ အမွ် ဘုရားတည္ ေက်ာင္းေဆာက္အလွဴဒါန အေျမာက္အျမားျပဴလုပ္ခဲ႔သည္၊၊ အထင္ရွားဆုံးမွာ ေက်ာက္ေတာ္၇ိွ မဟာမုနိ ဘု၇ား သိမ္တန္ေဆာင္းေတာ္ၾကီး၊ ေၾကးဆင္းရုပ္တုေတာ္ၾကီး တုိ႔ျဖစ္သည္။။။ထုိစဥ္ကပင္ ထင္ရွားခဲ႔ ေသာလယ္တီဆ၇ာေတာ္ၾကီးကုိလည္း စစ္ေတြျမဳိ႔ သုိ႔ ပင္႔၍ တရားပြဲမ်ား က်င္းပေပးခဲ႔ သည္။။ လူမူေ၇းအေနျဖင္႔ စစ္ေတြေဆးရုံၾကီး၌ အမ်ဴိးသမီး သားဖြားေဆာင္ကုိေဆာက္လုပ္လွ်ဴဒါန္းခဲ႔သည္။။
ယခုအခါ သံေက်ာင္း ( သုိ႔ ) ဦးရဲ ေက်ာ္သူ ေက်ာင္းဟုအမည္တြင္ေသာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းကုိ သက္ရွိထင္ရွား ရွိစဥ္ကပင္ ေဆာက္လုပ္ရန္ သစ္မ်ား၀ယ္၍စီစဥ္ခဲ႔သည္။။ ေနာင္အခါ ဖခင္ရည္စူး၍ သားသမီးမ်ားက သံထည္မ်ားျဖင္႔ တည္ေဆာက္ခဲ႔ေသာေၾကာင္႔ သံေက်ာင္း ဟုအမည္တြင္ခဲ႔ သည္။။
ဦးရဲေက်ာ္သူႏွင္႔ ေဒၚသံဒါျဖဴ တုိ႔တြင္ သားသမီး ၁၀ ဦးထြန္းကား၍ သား ၄ေယာက္မွာ ထင္ရွားသည္။။ သားအၾကီးဆုံး ဦးခ်န္ထြန္းမွာ အဂၤလန္တြင္ ဥပေဒပညာ သင္ၾကားခဲ႔ျပီး ဥပေဒ ေနာက္ဆုံး ႏွစ္၌ ပထမ တန္းမွ ေအာင္ျမင္ခဲ႔ကာ ေနာင္အခါ ထင္ရွားေသာ ဥပေဒရွင္တစ္ဦး ျဖစ္လာသည္။။ ဦးခ်န္ထြန္း ကဲ႔သုိ႔ပင္သားမ်ားျဖစ္ေသာ ဦးေရႊသာ၊ ဦးေရႊဘဲ ၊ ဦး သာဇံ တုိ႔ကုိလည္း အဂၤလန္ သုိ႔ ေစလႊတ္၍ ဥပေဒပညာမ်ား သင္ၾကားေစခဲ႔သည္။။။
ဦးရဲေက်ာ္သူ သည္အသက္ ၇၇ ႏွစ္ အ၇ြယ္ျမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၂၇၂ ခု ႏွစ္၊ နယုန္လျပည္႔ ေက်ာ္ ၁၃ ၇က္ အဂၤါေန႔ နံနက္ ရွစ္နာရီ တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ႔သည္။။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ သားသမီးမ်ားအတြက္ အေမြအျဖစ္ ရူပီးေငြ သိန္း ၇၀ မွ်က်န္ရစ္ခဲ႔သည္၊၊၊၊၊၊





