ဓာတ္မွန္ ႐ိုက္ကူးေသာ လုပ္သားမ်ားမွာလည္း ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈမ်ား ရွိပါသည္။ ဥပမာ-၁၉၅၇ ခုႏွစ္က ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သည္ မိခင္ကို လုိအပ္ခ်က္အရ ဓာတ္မွန္ မၾကာခဏ ႐ိုက္ရာမွ ေသြးကင္ဆာ ျဖစ္ရသျဖင့္ လုပ္ငန္းခြင္တြင္ အကာအရံ၊ လံုၿခံဳေသာ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ အနိမ့္ဆံုး နည္းလမ္းမ်ား အသံုးျပဳလာ ၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ အဏုျမဴ ေရာင္ျခည္ႏွင့္ ကင္ဆာ ေရာဂါမွာလည္း ဆက္စပ္မႈရွိရာ နာရီမ်ားတြင္ ညအခ်ိန္နာရီ ဒိုင္ခြက္ကို ျမင္ေစရန္ အဏုျမဴ ေရာင္ျခည္ သုတ္လိမ္းေပးေသာ လုပ္သားမ်ားသည္ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ အဆံုးသတ္ေစသည့္ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၆ ရက္တြင္ ဟီ႐ိုရွီးမားၿမိဳ႕ႏွင့္ ၾသဂုတ္ ၈ ရက္ နာဂါစကီၿမိဳ႕တို႔တြင္ အဏုျမဴ ဗံုးတစ္လံုးစီ ခ်ခဲ့ၿပီးေနာက္ အသက္ရွင္ က်န္ရစ္သူမ်ားမွာ ဘဝ တစ္သက္တာလံုး ကင္ဆာေရာဂါကို ခံစားခဲ့ၾကရသည္။
ထို႔အျပင္ ယင္းလူနာမ်ားမွ ေမြးဖြားလာေသာ သားသမီးမ်ားပင္ အဏုျမဴေရာင္ျခည္ သင့္ျခင္း ခံၾကရသည္။ အဝတ္အထည္ ဆိုးေဆးမ်ားကို လက္အိတ္စသည့္ အကာအကြယ္ မရွိဘဲ ကိုင္တြယ္သည့္ လုပ္သားမ်ားမွာလည္း ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ ဆိုးေဆး ထုတ္သည့္ ကုမၸဏီႀကီးမွ လုပ္သားမ်ားသည္ ဆီးလမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ ဒဏ္ကို ခံၾကရသည္။ အဝတ္အထည္ ဆိုးေဆးမ်ားသည္ ဓာတု ဆိုးေဆးမ်ားျဖစ္၍ သတိႏွင့္ ကိုင္တြယ္ရၿပီး လက္ကို စင္ၾကယ္စြာ ေဆးေၾကာၿပီးမွ အစားအစာကို စားသင့္သည္။ ထီးလုပ္ငန္းမွ ထီးကိုင္း၊ ထီး႐ိုးတို႔ကို ဒန္ေရာင္စိမ္သည့္ လုပ္သားမ်ားမွာ ခ႐ိုမီယံဓာတ္ကို လက္ျဖင့္ ကိုင္တြယ္မႈမ်ား၍ အေရျပား ကင္ဆာျဖစ္ၾကသည္။ ကင္ဆာ ဆက္စပ္ေနသည့္ သတင္းမ်ား ရွိသည္။ ကတၱရာေစးမွ အေရျပား ကင္ဆာျဖစ္ေစသည္။ အခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံမ်ားမွ လမ္းလုပ္သားမ်ားမွာ တစ္သက္လံုး ကတၱရာေစး ကိုင္တြယ္ ေနရသျဖင့္ အေရျပား ကင္ဆာ ျဖစ္ေစသည္။
အပူပိုင္းေဒသ၊ ေနအပူရွိန္ အျမင့္ဆံုး အခ်ိန္တြင္ အလုပ္ လုပ္သူမ်ားသည္ ခရမ္းလြန္ ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ အေရျပားကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ကြမ္းစားသည့္ ဓေလ့၊ ေဆးလိပ္ ေသာက္သည့္ ဓေလ့က ခံတြင္းကင္ဆာ၊ လွ်ာကင္ဆာႏွင့္ အဆုတ္ကင္ဆာမ်ား ျဖစ္ေစသည္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၌လည္း အမ်ားဆံုး ျဖစ္ၾကသည္။ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္သည့္ နည္းလမ္းမွာ ေရာဂါရေစေသာ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ကြမ္းစားျခင္း၊ အရက္ေသာက္ျခင္း တို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ျခင္းမွာ ကုသျခင္းထက္ ပိုေကာင္းသျဖင့္ အၿမဲမျပတ္ သတိရွိသင့္သလို ေရွာင္ၾကဥ္သင့္သည္။ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ ကာကြယ္ေရး အတြက္ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး ထုိးထားသင့္သည္။ အေရျပားကင္ဆာ၊ ပါးေစာင္ကင္ဆာ၊ လွ်ာကင္ဆာတို႔မွာ ေရာဂါျဖစ္စတြင္ ကုသပါက ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္သည္။ အျခားအစာ အိမ္ကင္ဆာ၊ ဆီးက်ိတ္ ကင္ဆာတို႔မွာလည္း ေရာဂါ ျဖစ္ခါစတြင္ ခြဲစိတ္ ကုသျခင္း၊ ခြဲစိတ္ၿပီး ဓာတ္ေရာင္ျခည္ ေပးကုသျခင္း၊ ကင္ဆာေဆး သြင္းျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ ပါက ေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္းသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ေရာဂါလံုးဝ ကင္းစင္သည္အထိ ကုသရန္ လိုအပ္သည္။ ယေန႔ကမၻာတြင္ ကင္ဆာျဖစ္သူ သန္း ၄ဝ ခန္႔ ရွိၾကရာ အခ်ဳိ႕ ကင္ဆာမ်ားမွာ လုပ္ငန္းခြင္ပိုင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ေနၿပီး အခ်ဳိ႕မွာ ေရာဂါျဖစ္မွန္း မသိၾကေပ။ ကင္ဆာ၏ ေရွးဦး လကၡဏာ ခုနစ္ခုမွာ ဆီးႏွင့္ဝမ္းေျပာင္းလဲျခင္း၊ အနာတစ္ခုျဖစ္ၿပီး အလြယ္တကူ မေပ်ာက္ျခင္း၊ မေမွ်ာ္လင့္ေသာ ေနရာမွ ေသြး သို႔မဟုတ္ အရည္ထြက္ျခင္း၊ ရင္သား၊ အျခား၌ အဖုအသီး ထျခင္း၊ အစာမေၾကျခင္း၊ ပင္ကို အေရျပား အေရာင္ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုး အသံဝင္ျခင္း၊ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။
cerdit - myawady health
